{"id":2065,"date":"2018-06-03T15:52:23","date_gmt":"2018-06-03T15:52:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.arianebazan.be\/?p=2065"},"modified":"2018-06-03T15:52:23","modified_gmt":"2018-06-03T15:52:23","slug":"niemand-kan-ooit-zeggen-dat-het-nooit-meer-goed-komt","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.arianebazan.be\/?p=2065","title":{"rendered":"Niemand kan ooit zeggen dat het nooit meer goed komt"},"content":{"rendered":"

Bazan, A., Lemmens, W. & Van de Vijver, G. (2018). Niemand kan ooit zeggen dat het nooit meer goed komt. Opinies. De Standaard, 28.05.2018, p. 32.<\/a> Euthanasie<\/a><\/span><\/p>\n

Er zijn veel misverstanden over euthanasie bij psychisch lijden. Het vertroebelt het debat, schrijven Ariane Bazan, Willem Lemmens en Gertrudis Van de Vijver.
\nIn 2014-15 kregen 124 pati\u00ebnten in ons land euthanasie voor ondraaglijk psychisch lijden, zo\u2019n drie procent van alle geregistreerde euthanasie\u00ebn. Blijkbaar is de dood meer en meer, aldus Johan Braeckman en 160 prominente Vlamingen in een opiniestuk (www.eerbied.be), het enige perspectief voor mensen die geen hoop op psychische genezing meer zien, ook al zijn ze niet terminaal of stervende. Volgens hen moeten we dankbaar zijn te leven in een land waar euthanasie een wettelijke \u2018oplossing\u2019 is voor ondraaglijk psychisch lijden.
\nIn 2015 trokken wij een eerste keer aan de alarmbel, met een pleidooi om euthanasie wegens psychisch lijden te schrappen uit de wet. Een paar tientallen psychiaters en psychologen traden onze kritiek toen bij. Sindsdien is de groep bezorgde stemmen gegroeid: 249 clinici uit de psychologische zorgverlening in ons land tekenden een oproep tot een grondige screening van de huidige euthanasiewet en de wijze waarop die vandaag wordt toegepast (www.rebelpsy.be). De bezorgdheid in de sector komt voort uit concrete ervaringen en het aanvoelen dat er onnodig pati\u00ebnten sterven. We hebben in vorige opinies zowel de ethische als klinische gronden van onze bezorgdheid toegelicht. Om het debat gestreng te voeren, is het nu belangrijk enkele cruciale misverstanden op te helderen.
\nTen eerste: ook voor ons is de subjectieve inschatting van het lijden gezaghebbend. Uiteindelijk kan enkel de pati\u00ebnt zelf beslissen over het ondraaglijk karakter van het lijden. Maar dat is slechts de eerste pijler van de euthanasiewet; de tweede is het uitzichtloos karakter van het lijden. Een euthanasie-psychiater zei eind vorig jaar in Humo: \u2018De wet zegt niet voor wie het uitzichtloos moet zijn.\u2019 Welnu, dit klopt niet: er staat niet in de wet \u2018subjectief uitzichtloos\u2019 maar wel degelijk \u2018medisch uitzichtloos\u2019. Een arts moet hierover beslissen.
\nDaar ligt het verschil: bij somatisch lijden kan de arts een goede inschatting maken van het uitzichtloos karakter, maar bij psychisch lijden is die inschatting steeds precair. Psychisch lijden kent een grillig verloop. Ook het zwaarste lijden kan algeheel ophelderen, en zelfs plots. Wil men \u2018euthanasie\u2019 wettelijk mogelijk maken, onafhankelijk van het uitzichtloos karakter, dan dient men een wet op \u2018hulp bij zelfdoding\u2019 goed te keuren, die psychiaters niet verplicht te beweren wat ze niet kunnen beweren \u2013 met name, dat het niet goed kan komen. Op dit ogenblik wordt de euthanasiewet oneigenlijk gebruikt voor hulp bij zelfdoding.
\nTen tweede: euthanasie bij psychisch lijden zou \u00e9\u00e9n van de meest cruciale vormen van autonomie reflecteren. Toch strookt dat niet met de werkelijkheid. Zo vraagt de 28-jarige Christophe net voor zijn euthanasie aan de dokter of \u2018hij echt niet kan beloven dat ze hem nog kunnen genezen?\u2019 Waarop de arts antwoordt: \u2018Sorry, jongen, maar in mijn ogen hebben we alles gedaan dus ik kan je dat niet beloven\u2019, waarna de euthanasie doorgaat (beschreven in Knack in oktober 2014).
\nOp een paradoxale manier geeft euthanasie bij psychisch lijden dus net veel macht aan de arts. Onmiskenbaar paternalisme blijkt ook uit een artikel van The Washington Post van oktober vorig jaar waarin beschreven staat hoe een andere psychiater de pati\u00ebnten (die euthanasie voor psychisch lijden vroegen) de schuld gaf dat ze gebeurtenissen niet nauwkeurig beschreven. \u2018\u201cDeze pati\u00ebnten zijn heel wanhopig, gestrest\u201d, zei ze. \u201cZe zeggen dingen die niet altijd kloppen\u201d.\u2019 Hier weet een arts het beter dan de pati\u00ebnten zelf: dit lijkt nochtans niet een beslissing voor euthanasie in de weg te staan. In hetzelfde artikel wordt ook het geval beschreven van Cornelia Geerts, die bij de beslissing voor euthanasie twintig pillen psychotrope geneesmiddelen per dag nam, waaronder een antidepressivum, een opio\u00efde, een kalmeermiddel en een neurolepticum. Hoe kon zij bij zo\u2019n bedwelming een autonoom en vrij oordeel geven? Het meest stuitend is telkens het algehele gebrek aan protest van mensen die beweren waarden als autonomie hoog in het vaandel te dragen. Hoe komt het dat geen haan gekraaid heeft bij het publieke verslag van de dood van Cornelia Geerts?
\nEen ander misverstand, ten slotte, is dat euthanasie bij psychisch lijden een alternatief kan zijn voor su\u00efcide. Empirisch onderzoek toont aan dat bijvoorbeeld in de staat Oregon, waar hulp bij zelfdoding kan, er niet minder zelfdodingen zijn. De cijfers gaan zelfs eerder de andere richting uit en kunnen erop wijzen dat bij legalisering van hulp bij zelfdoding er net meer niet-geassisteerde zelfdodingen zouden zijn. Dat er andere beweegredenen aan de grondslag liggen van zelfdoding dan wel van euthanasie, blijkt ook uit het zeer verschillend profiel van de mensen in beide groepen.
\nDe beweringen ter verdediging van euthanasie bij psychisch lijden stroken niet met de werkelijkheid, maar de publieke rapportering van bezwarend bewijsmateriaal verandert weinig. Bij kwesties over leven en dood, mogen we nochtans niet slordig zijn. Daarom we willen we alle partijen oproepen tot overleg.
\nSinds 2015 werden zeer aangrijpende verhalen van euthanasie bij psychisch lijden, of aanvragen ertoe, bij \u00e9\u00e9n van ons drie gedeponeerd. Deze mensen spraken moedig en openhartig, we kunnen niet anders dan trouw zijn aan hun vraag naar discretie. Maar wat opvalt in die gevallen, is dat het veelal gaat om heel jonge mensen \u2013 nog geen 20 of begin 20 \u2013 en dat zorgverleners of familieleden soms zelf euthanasie als oplossing zouden hebben gesuggereerd. Als dat klopt, is dit hoogst problematisch.
\nHet principi\u00eble debat mag niet een alarmerende toestand ondersneeuwen: we roepen alle partijen op om, ondanks de meningsverschillen, deze problematische gevallen samen te bestuderen binnen de grenzen van het beroepsgeheim. Daaruit kan blijken waar nuancering nodig is of waar er inderdaad dringende problemen zijn. Voor ons moet de prioriteit van allen nu zijn dat er niet nog zo\u2019n ziekmakend verhaal komt: dat mensen onrechtmatig zouden sterven en dat we lijdzaam moeten toekijken. Ook dat is ondraaglijk.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bazan, A., Lemmens, W. & Van de Vijver, G. (2018). Niemand kan ooit zeggen dat het nooit meer goed komt. Opinies. De Standaard, 28.05.2018, p. 32. Euthanasie Er zijn veel misverstanden over euthanasie bij psychisch lijden. Het vertroebelt het debat, … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2065"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2065"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2065\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2066,"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2065\/revisions\/2066"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}