{"id":3267,"date":"2022-12-22T21:39:54","date_gmt":"2022-12-22T21:39:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.arianebazan.be\/?p=3267"},"modified":"2022-12-22T21:39:54","modified_gmt":"2022-12-22T21:39:54","slug":"sterven-gaat-van-hupsakee","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.arianebazan.be\/?p=3267","title":{"rendered":"Sterven gaat van hupsakee"},"content":{"rendered":"\n

Sterven gaat van hupsakee<\/a><\/p>\n\n\n\n

Donderdag 22 december 2022 om 3.25 uur<\/p>\n\n\n\n

Karel Anthierens kwam even bij bewustzijn toen ik hem zag, een paar uren voor zijn dood. Ik bedankte hem: \u2018Je hebt het licht gemaakt voor ons\u2019. Een \u00adverhaal \u00adzoals dat van de familie Anthierens kan immers wegen.
Toen ik twaalf was, kocht ik een boekje over taal: Voor wie haar soms \u00adgeweld aandoet, van Marc Galle. Er is geen betere samenvatting voor het \u00adfamilieverhaal, waar ik op die leeftijd niets over had kunnen vertellen, maar dat ik onbewust toch perfect begreep. De zin zegt wat in de familie woog: hoe mijn grootmoeder in september 1944 geweld werd aan\u00adgedaan, toen ze werd kaal\u00adgeschoren, hoewel ze afkeurend had \u00adgeschertst met het idee\u00ebngoed van haar man.
Die zin had in het onbewuste van \u00adkinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen als een lijfspreuk onder de \u00adradar kunnen werken, en kleine en \u00adgrote anekdotes uit de actualiteit kunnen opsporen die moesten bewijzen hoe ons onrecht wordt aangedaan. Het had een ontspoorde zin kunnen worden, die, losgekoppeld van zijn oorsprong in de aanslag op oma, als bitterheid hardnekkig had kunnen door\u00adleven.
Voor velen van ons kwam het niet \u00adzover, en ik meen dat dat ook dankzij de kinderen Anthierens was, en in het \u00adbijzonder dankzij de broers, onder wie Jef, Karel en Johan. Zij zouden wellicht Metoo en de nieuwe politieke correctheid van \u00addeze 21ste eeuw niet overleefd hebben, maar hun schunnige, onbeschaamde taal, waarmee ze zelfspot,
de dood noch hun verkeerde verleden schuwden, was een verademing.
Ieder van hen leverde grondig werk \u2013 Jef schreef boeken over taal, Karel maakte bladen en Johan schreef over en voor Vlaanderen \u2013 en daarom waren hun woorden nooit \u00adgratuit geschimp. Ze spraken de brute waarheid, en die was tegelijk heel erg en toch ook leefbaar, zoals hun vitaliteit aantoonde. Hun vermetele spot werd de ondertiteling bij wat wij, de volgende \u00adgeneraties, voelden, maar niet begrepen. We \u00adkregen handvatten om de \u00adsamen\u00adhorigheid, het samen zingen, het grote wij-gevoel te verklaren, en soms ook de kwetsuren of de conflicten. Anders dan wat gewoonlijk gebeurt met taboes, werd het verleden en de pijn \u00adervan, \u00adverbloemd noch geschuwd.
In het bijzonder het kleine boekje van Karel, Het chagrijn van Karolijn (2019), heeft dat effect op mij gehad. Waarom verging het ons anders dan \u00adzoveel andere Vlaamse families? Karel vertelt in dat boekje honderduit over zijn moeder, mijn grootmoeder, Jeanne Doll\u00e9. Toen Karel, 19, en Johan, 16, in 1955 op het punt stonden zich aan te sluiten bij de mars op Brussel tegen de toenmalige \u00adsocialistische \u00administer van Onderwijs, Leo Collard, die de bevoorrechte positie van het katholiek onderwijs wou breken, had hun moeder \u2019s nachts fijntjes hun schoenen verstopt en konden de jongens de straat niet op. \u2018Later, schrijft \u00adKarel, \u2018zou ik haar dankbaar zijn omdat ze ons had belet ten strijde te trekken voor een verkeerde zaak.\u2019
Mijn grootmoeder was niet alleen een wijze vrouw, ze dacht ook met zwier en sprak rechtuit. Maar wat vooral \u00adopviel, was hoezeer zij overliep van liefde. Op 8 november dit jaar deelde Karel met mij de primeur van een gedicht over zijn moeder, een gedicht dat schreit zoals een nummer van Queen. Vijftien brieven van haar vond ik tussen januari en maart 1963, gericht aan mijn moeder en je houdt het onmogelijk droog bij haar woorden: \u2018Lief kinneke van mij, mijn appeltaartje, mijn smoutebolletje.\u2019 Als mama Lutgart, die lijdt aan alzheimer, vandaag nog \u2018lief kindje\u2019 tegen mij zegt, hoor ik oma fluisteren.
\u2018Twaalf levens heeft ze geschonken, \u00e9\u00e9n gekregen, dat is van haar, ze neemt het mee. Ze kijkt nog even rond, er is niemand, dan gaat ze maar, want sterven gaat van hupsakee\u2019, schrijft Karel. Karel, zoals ook Lutgart en de anderen, verging van de wroeging omdat oma, na zoveel aan zovelen gegeven te hebben, tenslotte alleen stierf. Zoals ook ik van de wroeging verga omdat mijn vader, op 14 maart vorig jaar in volle corona\u00adtijd, alleen stierf in het ziekenhuis na een week met bezoekverbod. Ze zijn hup\u00adsakee, de drie broers en ook papa, en wat blijft er van hun levens over, wat zal er van de onze overblijven?
Door een vreemd toeval ontmoette ik zondag de eerste vrouw van mijn vader, een dame over wie ik niets wist, behalve dat ze bestond. Zo bleek dat mijn vader, tien jaar voor hij mijn moeder leerde kennen, een passioneel huwelijk had met een dame \u2018die nooit gestopt was van hem te houden\u2019, en die zestig jaar na datum gretig en liefdevol in mijn trekken de zijne zocht. Wat blijft, is de liefde, voorbij de dood, hardnekkig en gul, liefde die ook na ons bitterheid ontbindt en alles licht maakt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sterven gaat van hupsakee Donderdag 22 december 2022 om 3.25 uur Karel Anthierens kwam even bij bewustzijn toen ik hem zag, een paar uren voor zijn dood. Ik bedankte hem: \u2018Je hebt het licht gemaakt voor ons\u2019. Een \u00adverhaal \u00adzoals … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[12,7,13,5],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3267"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3267"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3267\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3268,"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3267\/revisions\/3268"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}