{"id":2480,"date":"2020-04-06T16:16:22","date_gmt":"2020-04-06T16:16:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.arianebazan.be\/?p=2480"},"modified":"2020-04-06T16:16:22","modified_gmt":"2020-04-06T16:16:22","slug":"de-missie-van-de-vlaamse-tom-cruises","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arianebazan.be\/?p=2480","title":{"rendered":"De missie van de Vlaamse Tom Cruises"},"content":{"rendered":"

https:\/\/www.standaard.be\/cnt\/dmf20200304_04876167<\/a><\/p>\n

Met carnaval was ik een week bij mijn ouders, nabij Bordeaux. We bekeken oude foto\u2019s van twintig, dertig jaar geleden. Op de foto\u2019s wandelen ze hand in hand door de jaren heen. Mijn moeder kampt met alzheimer. \u2018Als ik die foto\u2019s zie\u2019, zei ze, en haar woorden stokten in haar keel. \u2018Ja, mama?\u2019 \u2018Dan denk ik dat het leven voorbij is.\u2019 De scherpzinnigheid blijft, ook al ontglipt het kortetermijngeheugen. Ze lijkt soms stuurloos te zwalpen in een oceaan van tijd, zonder baken of rustpunt. \u2018Wat is mijn geboortedatum?\u2019, had ze me eerder die dag gevraagd. De foto\u2019s tonen een bodem: \u2018Het is heel mooi geweest, heel mooi, maar het ligt achter mij.\u2019 Misschien ging ze op dat precieze ogenblik ook een beetje dood, want zoals Willem Vermandere zingt: \u2018Dood gaan, dat doe je heel uw leven lang.\u2019<\/p>\n

Ook Herv\u00e9 citeerde Vermandere, toen hij me diezelfde week belde. Al dertien jaar lang belt hij me om de maand, \u2018als \u2019t kind in ons sterft, dan gaan we dood\u2019, voegde hij eraan toe. Herv\u00e9 heeft een \u2018klassieke psychose\u2019 met stemmen en wanen, en toch is zijn inzicht vaak verbluffend. Herv\u00e9 in zijn waanzin, en mijn moeder, bij wie de geest aan het zinken is, vatten gebald de essentie van het leven. De waanzin heeft vaak ook een revelerend karakter, of zoals Michel Foucault zei, het is de waanzin die de waarheid van de psychologie bevat, en niet omgekeerd.<\/p>\n

Wat is hier dan het antwoord? Elk waanidee of elke parano\u00efde gedachte verdient ernstige aandacht, want vaker dan vermoed is het niet a priori duidelijk welke verwarring mee de onrust heeft gevoed. Maar het antwoord is eveneens: transparant uitleg geven en hernemen. Dat geldt ook voor de onrust over het nieuwe coronavirus.<\/p>\n

In een instelling waar ik ooit werkte, had een pati\u00ebnt op zijn verjaardag een schildersezel gekregen van het afdelingshoofd. Maar hij raakte daardoor sterk in de war en ontwikkelde parano\u00efde gedachten. Dat hij een ezel kreeg, betekende voor hem dat zij dacht dat hij een ezel w\u00e1s. Het was niet makkelijk om te vatten dat de paranoia zich op die spraakverwarring had ge\u00ebnt, maar het afdelingshoofd kende haar vak. Ze had heel goed geluisterd en kon zo doeltreffend de kern van de waanzin doorprikken: \u2018Een ezel is het woord voor deze schraag voor je doeken\u2019, zei ze, \u2018en dat heeft niets met het dier ezel te maken.\u2019 Het trof me hoe die redelijke uitleg de man tot rust bracht.<\/p>\n

In Rain man <\/i>is Raymond, die met autisme kampt, in de war door de klassieke komische act Who\u2019s on first?<\/i> De grap berust op een magistrale spraakverwarring: honkbalspelers krijgen verwarrende namen. Zo heet de eerste honk bijvoorbeeld \u2018Wie\u2019. Op de vraag \u2018Who\u2019s on first\u2019, \u2018Wie speelt er op het eerste honk?\u2019, is het antwoord: \u2018Wie\u2019. Raymond ziet het als een raadsel, en rammelt herhaaldelijk de hele act af. Volgens een hulpverlener doet hij dat wanneer hij zenuwachtig is. Maar zijn broer Charles, een rol van Tom Cruise, laat het daar niet bij. Hij verduidelijkt: \u2018Het is geen raadsel, Raymond, het is een grap, de man heet \u201cwie\u201d.\u2019 Op het einde is het kwellende van de spraakverwarring inderdaad veranderd in een goede grap.<\/p>\n

Misschien gaan we een onrustige tijd tegemoet, en zal het coronavirus onze mentale weerbaarheid op de proef stellen. Onrust, zoals waanzin, nestelt zich het liefst in elk hoekje dubbelzinnigheid of onduidelijkheid. Alles wat niet glashelder is, van intentie tot uitvoering, wordt makkelijk het voorwerp van speculaties of zelfs van complottheorie\u00ebn \u2013 en in een uiterste geval, van parano\u00efde waanidee\u00ebn. Dat is ook de winst van de waanzin: het onthult wat achter rookgordijnen of wollige theorie\u00ebn verscholen blijft. Dit soort complottheo\u00adrie\u00ebn is daarom niet minder waanzinnig \u2013 autisme is niet te wijten aan een vaccin, bijvoorbeeld \u2013 maar ze reveleren vaak met grote trefzekerheid beweringen waarvoor de gebruikelijke uitleg onscherp of onvolledig is of niet overtuigt.<\/p>\n

De weg die we moeten blijven bewandelen bij een opkomende coronahysterie, is dan ook onvermoeibaar, nauwgezet en transparant alle beschikbare informatie blijven herhalen, zoals broer Charles in Rain man<\/i> doet. We mogen van geluk spreken dat we daarvoor in dit geval op de rust en de duidelijkheid van viroloog Marc Van Ranst en zijn collega\u2019s kunnen rekenen, de Vlaamse Tom Cruises.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

https:\/\/www.standaard.be\/cnt\/dmf20200304_04876167 Met carnaval was ik een week bij mijn ouders, nabij Bordeaux. We bekeken oude foto\u2019s van twintig, dertig jaar geleden. Op de foto\u2019s wandelen ze hand in hand door de jaren heen. Mijn moeder kampt met alzheimer. \u2018Als ik … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2480"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2480"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2480\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2481,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2480\/revisions\/2481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}