{"id":3158,"date":"2022-05-08T08:42:43","date_gmt":"2022-05-08T08:42:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.arianebazan.be\/?p=3158"},"modified":"2022-05-08T08:55:41","modified_gmt":"2022-05-08T08:55:41","slug":"de-psychologische-motieven-van-poetin-en-van-het-westen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arianebazan.be\/?p=3158","title":{"rendered":"De psychologische motieven van Poetin (en van het Westen)"},"content":{"rendered":"\n

De psychologische motieven van Poetin (en van<\/a> het Westen)<\/a><\/p>\n\n\n\n

Donderdag 17 maart 2022 om 3.25 uur<\/p>\n\n\n\n

Maandag vroeg de Parijse politicoloog Jean-Vincent Holeindre op de radiozender France Culture hoe het komt dat het vooruitzicht van een oorlog in Europa lange tijd ondenkbaar was. De vraag sloeg niet op een verkeerde inschatting van de informatie van de Amerikaanse veiligheidsdiensten, die al langer voor de oorlog waarschuwden. Nee, zegt Holeindre, het gaat over een \u2018filosofisch onvermogen om oorlog in Europa voor mogelijk te houden\u2019. \u2018Wishful thinking langs onze kant\u2019, noemde de Leuvense hoogleraar Russische politiek Ria Laenen het, een wensdenken dat ook snel \u2018een voorbarig optimisme\u2019 over een mogelijke uitweg uit het conflict voedt.<\/p>\n\n\n\n

Er spelen krachtige psycholo\u00adgische motieven mee in Poetins strategie. Hij verwijst naar de \u00adgeschiedenis van zijn land en naar de elementen van trots in het Russische verhaal als aanloop naar deze oorlog: het grote tsarenrijk, de rol van de Russen bij de overwinning op het naziregime in de Tweede \u00adWereldoorlog. We luisteren met verbazing naar zijn beschuldiging van een \u2018nazistische\u2019 anti-Russische \u00adgenocide in Oekra\u00efne. Bij analisten in het Westen varieert Poetins diagnose <\/a>van gehaaid <\/a>tot krankzinnig<\/a>, maar bijna altijd luidt het dat de man niet voor rede vatbaar lijkt.<\/p>\n\n\n\n

Toch spelen misschien ook psychologische motieven mee in de westerse \u2018na\u00efviteit\u2019 jegens de intenties van het Kremlin. We geloven graag en snel dat er binnenkort een kentering ten goede komt, maar hierin zijn we zelf misschien irrationeel. Heel Europa zat tenslotte midden in die geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog die Poetin \u00adbespeelt. Dat is ook buiten Rusland \u00adreden genoeg om het beeld van een derde wereldoorlog op Europese grond te weigeren. We hopen dat we met sancties, steun aan Oekra\u00efne, en steun aan de interne Russische oppositie dat horrorscenario zullen afwimpelen.<\/p>\n\n\n\n

De Russische dichteres en journaliste Maria Stepanova vertelt hoe Poetin na zijn herverkiezing in 2012 voor een enorme menigte in Moskou een toespraak hield, waarin hij de Russische dichter Michail \u00adLermontov citeerde. Een van \u00adLermontovs beroemdste gedichten gaat over de Napoleontische oorlogen, toen de Russen voor het eerst hun meningsverschillen opzijzetten om een vijand aan de poorten af te weren: \u2018Wij zullen sterven voor Moskou, zoals onze broeders stierven.\u2019 Toen Poetin die regel las, herinnert Stepanova zich, had hij tranen in de ogen.<\/p>\n\n\n\n

Een kernoorlog kan niet gewonnen worden. Toch weegt dat zeer proza\u00efsche, zeer eenvoudige gegeven niet altijd op tegen menselijke onredelijkheid. We doen er goed aan te beseffen dat Poetin trots \u00adbelangrijker kan vinden dan de \u00adeigen dood, of dan de dood van massa\u2019s mensen in Europa, ook \u00adbinnen Rusland.<\/p>\n\n\n\n

Ook in het \u2018beste scenario\u2019, waarin de Navo terughoudend blijft, oogt de nabije toekomst schrikwekkend. De kans bestaat dat de beelden en getuigenissen uit Oekra\u00efne met de dag ondraaglijker en huiveringwekkender worden, en dat de westerse niet-inmenging in de \u00adpublieke opinie op steeds groter protest en grotere afschuw botst. Dat \u2018beste scenario\u2019 is er dus \u00e9\u00e9n waarin we in de kamer naast ons het gekerm van een gefolterde geliefde horen, terwijl we zelf een pistool \u00adtegen het hoofd hebben. Maar interveni\u00ebren zou inderdaad de deur openzetten voor een nucleair inferno, met evengoed onafwendbare \u00adcatastrofes in de nasleep. Op een plotselinge en vreselijke manier herhaalt zich een \u00adpatroon dat voor heel Europa in de Tweede Wereldoorlog bijzonder traumatisch was: ook toen werden onze broeders afgeslacht terwijl we er bijstonden en grotendeels niets deden.<\/p>\n\n\n\n

Er is geen troost of geen verlichting voor die analyse. Maar mochten we er, bijvoorbeeld door diplomatieke onderhandelingen, toch in \u00adslagen die catastrofes grotendeels te voorkomen, dan is er winst. Door deze crisis ervaren we aan den lijve dat veiligheid, vrijheid en comfort bijzonder fragiel zijn, en daardoor wordt de politiek opnieuw een zaak van uitzonderlijk belang, met voorop het democratisch functioneren van het Europese collectief. Maar misschien nemen we ook de maat van een Europees onverwerkt verleden, nu we merken dat het zich \u00adonverwacht en in al zijn rauwheid kan herhalen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De psychologische motieven van Poetin (en van het Westen) Donderdag 17 maart 2022 om 3.25 uur Maandag vroeg de Parijse politicoloog Jean-Vincent Holeindre op de radiozender France Culture hoe het komt dat het vooruitzicht van een oorlog in Europa lange … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[12,13],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3158"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3158"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3162,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3158\/revisions\/3162"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}