{"id":3264,"date":"2022-12-22T21:34:55","date_gmt":"2022-12-22T21:34:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.arianebazan.be\/?p=3264"},"modified":"2022-12-22T21:35:53","modified_gmt":"2022-12-22T21:35:53","slug":"tussen-hamer-en-aambeeld","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arianebazan.be\/?p=3264","title":{"rendered":"Tussen hamer en aambeeld"},"content":{"rendered":"\n

Tussen hamer en aambeeld<\/a><\/h4>\n\n\n\n

Ariane Bazan<\/p>\n\n\n\n

Donderdag 10 november 2022 om 3.25 uur<\/p>\n\n\n\n

\u2018Wat doe je met een \u00adpati\u00ebnt die met je naar bed wil?\u2019 De 80-jarige Franse psychoana\u00adlytica Fran\u00e7oise Davoine kwam alweer gevat uit de hoek op een congres: \u2018Wel, je zegt bijvoorbeeld: \u201cInteressant, en hoe gaat dat eraan toe: hoe zet je de eerste stap? En wat doe je vervolgens?\u201d Met zulke vragen ga je in op het aanzoek, maar uiteraard gebeurt er niets, er wordt alleen gepraat.\u2019 En ze vervolgt: \u2018Voorbij het moment van onthutsing laat de mens zich vangen, en vertelt eerst gretig, daarna met meer aarzeling, over zijn seksuele fantasie\u00ebn.\u2019 Davoine laat de man met zijn vraag aan bod \u00adkomen, zonder hem de les te spellen.<\/p>\n\n\n\n

In de onderzoeksgroep waar ik nu werk in Nancy, bestuderen collega\u2019s \u00adzogenoemde \u2018buitengewone ervaringen\u2019. Zo doet een dame het relaas van haar ontvoering door buitenaardse \u00adwezens en hoe ze in hun ruimtetuig werd verkracht. De analyticus luistert en nodigt de pati\u00ebnte uit over die pijnlijke momenten te vertellen. Het komt niet in hem op om de dame te \u2018corrigeren\u2019.<\/p>\n\n\n\n

De werkhypothese is dat zij wellicht wel degelijk een traumatische episode heeft doorgemaakt, waar ze onmogelijk als dusdanig verslag over kan brengen. Ze kan de \u00addetails hebben verdrongen, ze was misschien te jong, ze werd misschien in slaap gebracht. Wat er ook van zij, ze vindt via dat verhaal een \u00aduitweg.<\/p>\n\n\n\n

Een psycholoog helpt mensen tot loutering te komen door hen te laten praten. En dat werkt: de ondernemende man heeft zijn aandacht naar zijn eigen mentale wereld verlegd en de dame kan haar onwaarschijnlijk zware verhaal eindelijk delen met iemand die haar ernstig neemt. De analyticus behaalt dat resultaat door zijn dubbelzinnige houding: door de aanzet van de pati\u00ebnt te bevestigen noch te geringschatten, krijgt die de kans zijn vaak \u00admoeilijk te vertellen of moeilijk op te biechten verhaal te verkennen. Uiteraard was elke andere optie catastrofaal: wie met zijn pati\u00ebnt naar bed gaat of meegaat in het verhaal, blaast op de sintels van de waanzin, maar met de \u00adpedagogische \u00adoptie \u2013 \u2018U weet toch dat dat niet mogelijk is\u2019 \u2013 laat je de pati\u00ebnt in de steek.<\/p>\n\n\n\n

Ook wereldwijd laaien emoties hoog op. De coronacrisis, de klimaatramp en de oorlogsdreiging zwengelen diepe angsten aan. Om die te weren, gaan mensen vaak heel energiek theorie\u00ebn ontwikkelen, wat eigenlijk een teken van vitaliteit is. Het is niet eenvoudig om daar een maatschappelijk antwoord op te geven. De tijdens de coronapandemie vaak gehoorde uitspraak \u2018Belgi\u00eb heeft plots 11 miljoen virologen\u2019, \u00adgetuigt van minachting voor een logische, zelfs wenselijke menselijke reactiviteit en werkt zo polarisering in de hand. Maar door parano\u00efde constructies zonder meer te bevestigen, zet je dan weer de deur naar de waanzin open.<\/p>\n\n\n\n

We zitten dus tussen hamer en aambeeld, een beetje zoals in de therapievoorbeelden van daarnet. Kunnen we dezelfde \u2018analytisch dubbelzinnige houding\u2019 hanteren op het maatschappelijke \u00adniveau? Ik weet ook niet meteen hoe we er alle onheil mee kunnen aanpakken, maar wat polarisering en extremisme betreft, valt er wellicht iets te leren bij de Britse analyticus Ian Parker. Hij geeft het voorbeeld van de Sloveense muziekband Laibach, die extreemrechtse en fascistische thema\u2019s bespeelt die historisch sterk onder de bevolking \u00adleven, met herkenbare sferen, dreiging en symbolen. Het is lang bijzonder moeilijk geweest om de band op het \u00adpolitieke spectrum te situeren door hun resoluut dubbelzinnige houding, maar Parker toont aan hoe die strategie er precies toe geleid heeft dat de Sloveense muziekscene niet, of minder, door extreemrechts werd ingepalmd. Mensen krijgen de gelegenheid om in te \u00adhaken op thema\u2019s die bij hen leven, zonder zich echt bij extreemrechts aan te sluiten. De prijs voor dat maatschappelijke effect is de dubbelzinnige verdachtmaking die lang op de leden van Laibach zelf kwam te liggen. De band\u00adleden zijn duidelijk niet uit op pluimpjes voor hun morele superioriteit.<\/p>\n\n\n\n

Misschien moeten we de Vlaamse \u00adcanon <\/a>precies dat krediet geven: dat van een dubbelzinnig concept, dat er komt op aansturen van de N-VA, en dus vanuit een bekommernis die op de een of andere manier bij de bevolking leeft, maar dat wordt samengesteld door een onafhankelijke commissie, niet van N-VA-signatuur. Dat dubbelzinnige \u00adstatuut heeft wellicht grote voordelen: als het thema \u2018Vlaamse identiteit\u2019 leeft, dan kan de canon een toevlucht zijn die niet ook een ideologie mee oplepelt. De canon bezet zo een terrein, dat in het andere geval alleen op een gekleurde, of misschien zelfs gepolariseerde manier wordt ingenomen. Ook de \u00adleden van de commissie zullen geen pluimpjes krijgen, en de prijs is nu al die van de dubbelzinnige verdachtmaking, maar wellicht komt loutering pas aan die prijs.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tussen hamer en aambeeld Ariane Bazan Donderdag 10 november 2022 om 3.25 uur \u2018Wat doe je met een \u00adpati\u00ebnt die met je naar bed wil?\u2019 De 80-jarige Franse psychoana\u00adlytica Fran\u00e7oise Davoine kwam alweer gevat uit de hoek op een congres: … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[13],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3264"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3264"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3264\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3266,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3264\/revisions\/3266"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3264"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3264"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3264"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}