Ariane Bazan<\/p>\n\n\n\n
Hoogleraar klinische psychologie en psychopathologie (ULB en Universit\u00e9 de Lorraine) en columniste van deze krant.<\/p>\n\n\n\n
We hebben allemaal onze \u2018verdorven\u2019 seksuele fantasie\u00ebn<\/a><\/p>\n\n\n\n Zaterdag 2 juli 2022 om 3.25 uur<\/p>\n\n\n\n Om seksueel \u00adgeweld in te perken, moeten we \u00adinzien dat iedereen \u2018schan\u00addalige\u2019 \u00adnoden heeft, schrijft Ariane Bazan.<\/p>\n\n\n\n In het West-Vlaamse Veldegem werd vorige week een kinderarts aangehouden voor voyeurisme en het bezit van kinderporno. In Frankrijk worden twee ministers, G\u00e9rald Darmanin en Damien Abad, beschuldigd van seksueel geweld en vorige week kwam aan het licht dat er ook tegen de Franse staatssecretaris Chrysoula Zacharopoulou een klacht loopt wegens verkrachting en seksueel geweld in het kader van haar werk als gynaecologe.<\/p>\n\n\n\n Seksueel geweld is een universele constante: het is van alle tijden, komt voor in alle lagen van de bevolking en vrouwen, kinderen noch mannen blijven gespaard. De daders zijn het vaakst mannen, al kunnen moeders hun (jonge) kinderen soms ook aan verregaande handelingen onder\u00adwerpen. Zo vertelde een gezondheids\u00adwerker dat een jonge moeder \u00adopschrok toen ze het verbod kreeg om nog langer fellatio bij haar zoontje toe te passen om hem in slaap te krijgen.<\/p>\n\n\n\n Hulp verlenen aan slachtoffers van seksueel geweld is moeilijker dan je denkt. Zolang een slachtoffer duidelijk in die rol zit en blijft, zijn we empathisch en steunend. Maar als mensen opnieuw een eigen leven gaan leiden en soms \u2013 vaak door hun gewelddadig verhaal \u2013 verleidingsgedrag of manipulatief gedrag vertonen, kunnen we dat moeilijk verdragen. De omgeving, ook in instellingsverband, is niet \u00adaltijd zuinig op termen als psycho\u00adpathie of perversie, en dat stigma leidt tot uitsluiting. Ook zien we dat jonge slachtoffers die tijdens een zorg\u00adverblijf een eigen seksueel leven ontwikkelen, met masturbatoire of seksuele praktijken, soms op onbegrip en terechtwijzing botsen. Zo kan activisme jegens seksueel geweld overhellen naar hygi\u00ebnisme, stigmatisering en intolerantie. Dat is jammer, want precies die mechanismen isoleren mensen met hun moeilijke seksuele driften, wat de deur kan openzetten naar seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sociale ruimte.<\/p>\n\n\n\n Seksueel geweld is moeilijk \u00aduitroeibaar, precies omdat het zich als een hydra kan gedragen: snijd je er de kop van af, dan groeien er twee koppen terug. Activisme is niet voldoende en, zonder voorafgaand denkwerk, schadelijk. Zo pleit ik voor een ander uitgangspunt. Transgressie, de neiging om je medemens ook als (seksueel) nutsvoorwerp te behandelen, is eigen aan de menselijke conditie. Je krijgt die neiging niet uitgeroeid tenzij je tot bijzonder zwaar geweld \u00adbereid bent. We kunnen beter proberen transgressieve neigingen te beheren, binnen een kader met beperkingen, dan te proberen ze uit te roeien.<\/p>\n\n\n\n Dat klinkt makkelijker dan het is. Het idee dat tot orgasme leidt, het \u00adzogenaamde fantasma, is in de kern bij iedereen transgressief. Porno\u00adgrafische labels brengen dat goed in kaart: van exhibitionisme en voyeurisme, sadisme en masochisme tot, bijvoorbeeld, vuiligheid, bestialiteit, pis- en kakseks. Het fantasma kan diep schokkend zijn, ook voor de persoon zelf die er opgewonden door raakt. Niet zelden staat iemands fantasma haaks op zijn sociale of bewuste waarden. Het klassieke voorbeeld zijn masochistische neigingen bij mensen die succesvolle machts\u00adposities bekleden, terwijl mensen in zorgberoepen vaker over sadistische fantasma\u2019s vertellen. Toch zegt het fantasma op zich haast nooit iets over het gevaar op seksueel geweld: bij moeilijkere fantasma\u2019s gebruiken mensen duizend omwegen en uitvindingen om respectvol tot orgasme te komen, van masturbatie tot instemmende volwassen partners, over gadgets en vunzig taalgebruik.<\/p>\n\n\n\n Maar niet iedereen vindt de weg tot een vrije seksualiteit, en een moreel \u00adrigide omgeving en hygi\u00ebnistische voorschriften verhinderen die zoektocht. Dat is jammer, want wie intiem tot ontspanning komt, zal in de sociale ruimte niet tot wandaad overgaan, en bovendien ook veel minder de neiging hebben om anderen voor de \u00adeigen fantasmatische kar te spannen. Zo denk ik dat bij \u2018ruziestokers\u2019 of \u00adsociaal onderdanige mensen soms onbewust een overeenkomend \u00adfantasma leeft, dat misschien niet sterk in de intieme sfeer tot ontlading kan komen.<\/p>\n\n\n\n Beheer van seksueel geweld betekent daarom de openheid om minzaam met de eigen fantasie\u00ebn om te gaan, en ze in het beste geval ook tot ontspanning brengen, zij het exclusief in een intieme context met zichzelf of met bijdrage van instemmende volwassenen. Maar het houdt ook in dat we aanvaarden dat anderen analoge \u2018schandalige\u2019 noden hebben, zonder hen te veroordelen of te stigma\u00adtiseren. Zo verplicht onze menselijke conditie ons niet alleen verregaand de maat te nemen van de soms diep schokkende kern die ons drijft, maar er zowel voor anderen als voor onszelf liefde voor te hebben.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ariane Bazan Hoogleraar klinische psychologie en psychopathologie (ULB en Universit\u00e9 de Lorraine) en columniste van deze krant. We hebben allemaal onze \u2018verdorven\u2019 seksuele fantasie\u00ebn Zaterdag 2 juli 2022 om 3.25 uur Om seksueel \u00adgeweld in te perken, moeten we \u00adinzien … Continue reading