{"id":3593,"date":"2024-04-25T16:11:22","date_gmt":"2024-04-25T16:11:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.arianebazan.be\/?p=3593"},"modified":"2024-05-03T12:04:07","modified_gmt":"2024-05-03T12:04:07","slug":"onderschat-de-veerkracht-van-de-mens-niet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arianebazan.be\/?p=3593","title":{"rendered":"Onderschat de veerkracht van de mens niet"},"content":{"rendered":"\n

De Standaard, 25 april 2024<\/a><\/p>\n\n\n\n

Een debat over leven en dood begint bij ethische principes en niet bij cijfers, schrijft Ariane Bazan. Beschaving is niet wat je je kunt veroorloven, maar waarzonder je niet verder kunt.<\/p>\n\n\n\n

De voorzitter van de Christe\u00adlijke Mutualiteiten (CM), Luc Van Gorp, pleit voor een wet die euthanasie mogelijk maakt bij levensmoeheid, als antwoord op twee problemen: toenemende su\u00efcidaliteit bij ouderen en de binnenkort onbetaalbare ouderenzorg. In dat schijnbaar logische voorstel zitten meerdere denkfouten.<\/p>\n\n\n\n

Een eerste verwarring is het idee dat hulp bij zelfdoding leidt tot minder zelfdoding zonder hulp. De mensen die uit het leven stappen zonder anderen daarbij te betrekken zijn niet dezelfde mensen als zij die hulp bij zelfdoding wensen. Empirische gegevens uit onder meer de Amerikaanse staat Oregon, waar hulp bij zelfdoding wettelijk al langer kan, tonen geen daling in de zelfdodingscijfers, maar zelfs een lichte stijging: waar zelfdoding kan met hulp, is er ook een neiging tot meer \u2013 niet minder \u2013 zelfdoding zonder hulp.<\/p>\n\n\n\n

Een wet of een regel is niet alleen een antwoord op een maatschappelijk probleem, maar kan ook voorbij dat probleem andere effecten uitlokken. Een fundamentelere denkfout in Van Gorps voorstel is het idee dat zo\u2019n wet een cruciale oplossing kan bieden voor mensen die vinden zijn dat ze klaar zijn met het leven, en dat die wet alle anderen ongemoeid laat. Misschien zijn er wel degelijk mensen die (bijna) onverdeeld overtuigd zijn van een voltooid \u00adleven, maar de meesten onder ons worstelen levenslang met de zijns- en zinsvragen. \u201cMag ik er zijn?\u201d, is een van de grote levenspijnen waarover mensen getuigen tijdens psychologische consultaties. Wie voldoende onvoorwaardelijke liefde meekreeg, staat veelal sterk: \u201cMijn plaats te midden van de anderen is verzekerd en ik moet daar niets voor terugdoen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Toch is die vraag voor velen een tere plek. Sommigen zoeken een leven lang bevestiging, niet zelden door zich dienstbaar op te stellen. Zonder een voldoende dik \u2018kussentje in de rug\u2019 van onvoorwaardelijke liefde, hebben we minder verweer tegen plagende, neerhalende gedachten, die bij velen opkomen als die vraag \u2013 \u201cmag ik er zijn?\u201d \u2013 opborrelt. Als we ouder worden, meer hulp nodig hebben en minder kunnen teruggeven, staan we snel trillend te midden van de anderen. Alleen al het bestaan van een euthanasiewet bij voltooid leven kan mensen die niet spontaan aan euthanasie dachten, naar een keuze voor de dood doen overhellen. Is dat een aanvaardbare prijs als neveneffect van een euthanasiewet bij levensmoeheid?<\/p>\n\n\n\n

Van Gorp hamert op de cijfers van de toenemende vergrijzing en de \u201conmogelijke\u201d opdracht om in de toekomst goede zorgen te verzekeren voor die bevolkingslaag. \u201cVandaaruit begint het debat\u201d, zegt hij en dat is misschien wel zijn grootste denkfout. Hoewel hij die redenering herhaalt, fluit niemand hem daarop terug. Dat is verbijsterend, want een debat over leven en dood begint uiteraard bij ethische principes en niet bij cijfers. Beschaving is niet wat je je kunt veroorloven, maar waarzonder je niet verder kunt. Van Gorp had ook kunnen zeggen: \u201cOnze indicatoren tonen aan dat dit een pittige klus wordt, maar het spreekt vanzelf dat we als maatschappij voor ieder van ons, ook wanneer we ziek, zwak of oud zijn, zullen blijven zorgen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Uiteraard houdt dat in dat we er de onzekerheid bijnemen over hoe we dat zullen klaarspelen, maar die onzekerheid is niet meer dan het principe zelf van het leven. Hoewel we in deze moderne tijden soms de illusie van controle hebben ontwikkeld, hebben we nooit de garantie dat de dingen goedkomen. De komende dertig jaar staan ons tal van maatschappelijke uitdagingen te wachten \u2013 met mogelijk ook nieuwe hulpmiddelen, zowel inzake werkkrachten als technologie \u2013 en alleen al om die reden kunnen we de cijfers van vandaag niet zomaar op 2054 toepassen.<\/p>\n\n\n\n

Maar op een fundamenteler niveau toont de geschiedenis herhaaldelijk de grote veerkracht van mensen om aangepaste zorgvormen te bedenken, ook in de ergste crisissituaties. Het zijn die heldhaftige verhalen van mensen die in hachelijke situaties tegen wil en dank de beschavingswaarden hebben hooggehouden, die we graag herdenken, soms ook als tegenwicht voor sombere episodes uit onze geschiedenis. Het zijn die creatieve aanpassingen die de veerkracht van de volgende generaties voeden.<\/p>\n\n\n\n

Het was dus nogal iets, dat voorstel van Van Gorp, een voorstel \u2013 om in de beenhouwersmetaforen te blijven \u2013 als een hakbijl, die, voorbij het probleem van de ouderenzorg, ook een ferme knauw geeft aan het vertrouwen in de beschaving en aan het geloof in de menselijke veerkracht.<\/p>\n\n\n\n

\n


Ne sous-estimons pas la r\u00e9silience humaine <\/p>\n\n\n\n

Le pr\u00e9sident des mutualit\u00e9s chr\u00e9tiennes Flamandes propose une loi sur l’euthanasie pour les personnes ‘fatigu\u00e9es de vivre’ ou ‘ayant une vie compl\u00e9t\u00e9e’ face \u00e0 l’augmentation des comportement suicidaires chez les plus \u00e2g\u00e9es, et l’impasse du co\u00fbt de la prise en charge de cette tranche d’\u00e2ge dans les d\u00e9cennies \u00e0 venir. Ariane Bazan pointe trois erreurs dans son raisonnement. D’abord, de fa\u00e7on g\u00e9n\u00e9rale, suicide assist\u00e9 et suicide non-assist\u00e9 ne se recouvrent pas, les personnes ayant recours \u00e0 l’un ou \u00e0 l’autre ne sont pas les m\u00eames. Ensuite, une loi proposant une euthanasie pour ‘vie accomplie’ peut g\u00e9n\u00e9rer de l’ins\u00e9curit\u00e9 sur le droit \u00e0 la vie chez certains, et sp\u00e9cifiquement dans une population \u00e2g\u00e9e qui peut se sentir ‘coupable de vivre’, puisque n\u00e9cessitant beaucoup de soin et ayant le sentiment d’avoir peu \u00e0 proposer en retour. Finalement, M. Van Gorp insiste que ce sont les chiffres pr\u00e9visionnels qui sont le point de d\u00e9part d’une telle r\u00e9flexion. Or, les questions de vie et de mort se discutent \u00e0 partir de principes \u00e9thiques et non \u00e0 partir de chiffres.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De Standaard, 25 april 2024 Een debat over leven en dood begint bij ethische principes en niet bij cijfers, schrijft Ariane Bazan. Beschaving is niet wat je je kunt veroorloven, maar waarzonder je niet verder kunt. De voorzitter van de … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[16,7,10,13,5],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3593"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3593"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3593\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3598,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3593\/revisions\/3598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3593"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3593"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arianebazan.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3593"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}