Wie kanker heeft, wil tot elke prijs genezen, wie zwaar depressief is, net niet, schrijft Ariane Bazan. Toch is helpen altijd mogelijk. Het is schrijnend dat we mensen een \u2018waardige\u2019 dood aanbieden in plaats de juiste behandeling.<\/p>\n\n\n\n
10.10.24, Een mens is nooit psychisch uitbehandeld. Column. De Standaard.<\/a><\/p>\n\n\n\n \u201cAls <\/a>je echt alles geprobeerd hebt, waarom moet je dan gedwongen blijven leven?\u201d, vragen veel mensen zich af. Aron Wade was verpletterd door depressie en angst, hulp kon niet meer baten. Maar we hebben er geen idee van dat helpen wel mogelijk is, ook bij zwaar psychisch lijden, en dat de enige mogelijke weg vaak net n\u00ed\u00e9t werd bewandeld.<\/p>\n\n\n\n Hugo kwam tien jaar geleden gebroken aankloppen. Zijn verhaal lijkt op dat van Aron: \u201cIk hou van mensen en ik haat hen. Ik haat mezelf. Het lukt me niet om min of meer fatsoenlijk een relatie vol te houden. Of zij laat me vallen, of ik gedraag me als een eikel \u2026 Ik ben de moeite niet, steek geen tijd in mij.\u201d<\/p>\n\n\n\n Toen ik hem leerde kennen, was ik nochtans onder de indruk: fysiek fit en professioneel geslaagd. Maar na een zoveelste liefdesbreuk zat hij zo diep dat hij donkere voornemens had.<\/p>\n\n\n\n De eerste jaren van zijn therapie verliepen moeizaam. Hij miste afspraken, betaalde soms niet, verdroeg niet dat ik hem daarop wees, vroeg extra afspraken aan waarvoor ik me vrijmaakte en die hij soms niet nakwam. Hij leek een bijzondere interesse te hebben voor mijn priv\u00e9leven en precies op de dag dat ik zelf een moeilijke diagnose te horen kreeg, zei hij koudweg: \u201cIk ben veel geliefden kwijt. Mensen die mij graag zien, overleven dat niet.\u201d<\/p>\n\n\n\n Soms schold hij me de huid vol. Maar ik hield stand, en hij hield stand met mij. Ik vroeg of verwachtte niets, maar luisterde met interesse. Op een uitdagende toon liet hij nu en dan weten dat hij al die tijd geen enkele vordering had geboekt. Toch bleef hij komen. De eerste twee jaar begon hij elke sessie met de vraag: \u201cWaarom hield ze niet van me?\u201d En elke sessie dacht ik daar opnieuw over na, alsof de vraag voor het eerst kwam. Op zeker ogenblik voelde ik een verschuiving: ik had de lange, twee jaar durende vuurproef overleefd en ik kreeg nu niet alleen zijn vertrouwen \u2013 misschien gaf hij me dat wel van meet af aan \u2013, maar hij sprak het nu ook uit. Met dat vertrouwen kwam bovendien iets anders, iets nieuws, iets kwetsbaars: hij vertrouwde me zijn hoop toe. Ik mocht die bewaren tot de dag waarop ik hem die hoop teruggaf, waarna hij zelf zijn weg zou gaan, min of meer fluitend, min of meer zonder mij.<\/p>\n\n\n\n En dat is wat inderdaad gebeurde. Hugo zat gevangen in een \u201cverpletterende herhalingsdwang\u201d, die zich in het bijzonder in het liefdesleven op een zeer pijnlijke manier te kennen geeft. Hij heeft altijd een voorkeur gehad voor meer afstandelijke vrouwen, naar het beeld van zijn moeder, die door haar alcoholverslaving vaak onbeschikbaar was. De kleine jongen heeft toen wellicht (onbewust) iets aan zichzelf beloofd in de aard van: \u201cNu lukt het me niet om zo interessant of onweerstaanbaar te zijn, dat mama wel van me moet houden, maar wacht maar …\u201d<\/p>\n\n\n\n In het gezelschap van ietwat koele vrouwen kwam die oude belofte weer naar boven en werd Hugo verliefd. Omdat hij (onbewust) vrouwen koos die afstandelijker zijn dan gemiddeld, werd hij ook vaker dan gemiddeld in de steek gelaten. En die ervaring verpletterde hem, hij begreep niet wat hem overkwam, laat staan hoe hij zijn leven anders kon aanpakken. Dankzij onze gesprekken ging hij inzien dat hij zelf ook een hand had in die dynamiek. Hij ontwikkelde een stukje zelfspot en -sturing. Zijn nieuwe geliefde was statig en trots, maar ook hartelijk en oprecht verliefd.<\/p>\n\n\n\n Als we bij \u201cuitzichtloos\u201d psychisch lijden zeggen dat iemand \u201calles heeft geprobeerd\u201d, dan denken we aan medicatie of aan behandelingen als EMDR of gedragstherapie. Maar daar gaat het niet over. Bij zwaar mentaal lijden is het enige wat kan helpen de ontmoeting met een therapeut, die bereid is tot mentale acrobatische hoogstandjes en die onvermoeibaar en geduldig meeslingert aan de liaan waaraan de pati\u00ebnt zich vastklampt, zonder zelf grip te verliezen.<\/p>\n\n\n\n Dat soort klinisch werk wordt aan de universiteiten niet onderwezen, omdat we mentale zorg nog altijd als medische zorg beschouwen. Maar als je kanker hebt, dan wil je tot elke prijs genezen, terwijl dat net niet het geval is als je zwaar depressief bent. Geestelijke gezondheidszorg is nog altijd afgestemd op pati\u00ebnten die bereid zijn mee te gaan met de behandeling. Ondertussen vallen de zwaarst getroffen mensen uit de boot.<\/p>\n\n\n\n Is het niet schrijnend dat we hun \u201ceen waardige dood\u201d aanbieden, eerder dan een aangepaste behandeling?<\/p>\n\n\n\n En Flandre, l’acteur Aron Wade a choisi de mourir par euthanasie pour raison psychique \u00e0 54 ans. Il semblait se d\u00e9battre avec de lourdes d\u00e9pressions et mentionnait la douleur \u00e9crasante de ne pouvoir faire ni avec ni sans les autres. Quand en Belgique on parle de ‘fin de parcours th\u00e9rapeutique’, on \u00e9num\u00e8re fr\u00e9quemment le fait qu’une personne ait d\u00e9j\u00e0 essay\u00e9 un nombre de types de th\u00e9rapies (ex. m\u00e9dicaments, EMDR, TCC etc.). Or, le plus souvent la seule th\u00e9rapie adapt\u00e9e \u00e0 ce type de d\u00e9tresse existentielle, la rencontre avec un clinicien, qui est pr\u00eat \u00e0 s’investir sur la dur\u00e9e et patiemment dans un parcours de haute voltige clinique (car, le patient va d’abord tester l’implication inconditionnelle du clinicien), n’est souvent pas propos\u00e9e. En effet, ce n’est pas le type de th\u00e9rapies que l’on enseigne aux universit\u00e9s du fait que la sant\u00e9 mentale fait encore partie de la m\u00e9decine. Le patient qui re\u00e7oit un diagnostique de cancer va tout faire pour en gu\u00e9rir, mais ce n’est pr\u00e9cis\u00e9ment pas le cas pour le patient m\u00e9lancolique. N’est il pas navrant que la proposition soit plut\u00f4t celle d’une ‘mort digne’ que celle d’une prise en charge adapt\u00e9e ?<\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wie kanker heeft, wil tot elke prijs genezen, wie zwaar depressief is, net niet, schrijft Ariane Bazan. Toch is helpen altijd mogelijk. Het is schrijnend dat we mensen een \u2018waardige\u2019 dood aanbieden in plaats de juiste behandeling. 10.10.24, Een mens … Continue reading
\n\n\n\nDe l’impossibilit\u00e9 d’\u00eatre “en fin de parcours th\u00e9rapeutique”<\/h2>\n\n\n\n