The Medical Model for Mental Health Care

Bazan, A. Mentale gezondheidszorg is geen geneeskunde, Knack online, 29.06.2016

Bazan, A. (2013). Een ziel laat zich niet als een lijf versnijden. Over de gevolgen van het medisch model voor de mentale gezondheidszorg. In: I. Devisch (ed), Ziek van gezondheid. Voor elk probleem een pil?. Antwerp, Amsterdam: De Bezige Bij, pp. 121-148.

Ziek van gezondheid
Ignaas Devisch en anderen

cover

 “Vroeger stonden magazines vol met advertenties voor sigaretten, nu zijn het medicijnen.”,  A.M. Homes

Medicijnen zijn er om ziektes te bestrijden. Betekent de vaststelling dat we met z’n allen meer medicijnen nemen dan dat we vaker ziek zijn? En ook het aantal mogelijke ‘ziektes’ of stoornissen neemt sterk toe. Dat stemt tot ongerustheid, want in onze wereld is gezondheid de norm. Om normaal te zijn moet je gezond zijn en streven naar verbetering. We zijn nooit fit of slank genoeg en onze voeding moet en kan altijd beter. Overheden en ziekteverzekeraars spelen daar in ieder geval gretig op in. Ze sporen ons enthousiast aan gezonder te eten en meer te bewegen, en ze straffen ons financieel wanneer we niet aan de gezondheidsnorm voldoen.

In Ziek van gezondheid wordt een onthullend beeld geschetst van een samenleving waarin medicalisering de spuigaten uitloopt. Uiteraard werkt onze tijd een aantal grote gezondheidsproblemen in de hand. Maar we belijden gezondheid als een orthodox geloof en beschouwen steeds meer aspecten van ons leven als een medische kwestie. We worden stilaan ziek van gezondheid.

Jan Van Duppen: “Tegenover een vraatzuchtige medicalisering moet ge­neeskunde omgevormd worden tot een wetenschap van goede zorg: behandel zieken en laat gezonden met rust, be­geleid mensen die hun leven als afgerond zien met waar­dige zorg en respecteer hun wensen. En toch wordt de medicalisering van het dagelijkse leven nog altijd in alle populaire media als een succesverhaal ge­presenteerd. Terwijl de Franse schrijver Jules Romains al in 1923 met zijn schitterende komedie Knock ou le triomphe de la médecine onthulde hoe de energieke en hoogopgeleide Dr. Knock een hele dorpsgemeenschap preventief ziek maat aan angsten die hun tot dan door de oude huisarts, die zieken behandelde en gezonden met rust liet, bespaard waren gebleven. Humor en gezond verstand werken als krachtig tegen­ gif. Om dat te kunnen onderbouwen, om kritisch weer­ werk te kunnen bieden, hebben de auteurs van dit boek elk op hun terrein onderzoek gedaan naar die medicalisering en de invloed ervan op onze samenleving. Hun bevindin­gen kunnen de lezer bijlichten op het marktplein van echte en vermeende zorg.”

 

De schrijvers zijn Laura Batstra, Ariane Bazan, Ignaas Devisch, Jan Van Duppen, Ine Van Hoyweghen, Donald van Tol, en Paul Verhaeghe. Zij belichten medicalisering ieder vanuit hun eigen perspectief: de geneeskunde, de psychologie, de sociologie ….
Indien u meer informatie, een drukproef, recensie-exemplaar of een interview met één van de auteurs wenst, kan u contact opnemen met : Chris Boudewijns (chris.boudewijns@wpg.be) en/of Michèle Meermans (michele.meermans@wpg.be).
Zie ook: Knack 25.09.2013: De medicalisering van de samenleving. “Je vraagt je af of we nog wel emoties mogen hebben”

INHOUD

Jan Van Duppen en Sanne Hiemstra        Voorwoord  7

Ignaas Devisch   Proloog  15

1 — Paul Verhaeghe  Medicalisering van psychosociale problemen: een verdoken vorm van disciplinering  27

2 — Ine Van Hoyweghen  Gezondheid als greencard voor een verzekering  53

3 — Donald van Tol  De Dokter en de Dood. Over de medicalisering van het zelfgewilde levenseinde  75

4 — Ignaas Devisch  Zorg, loop, kies, slik, werk en overdonder. Over de keerzijde van onze gezondheidspolitiek 101

5 — Ariane Bazan  Een ziel laat zich niet als een lijf versnijden. Over de gevolgen van het medische model voor de mentale gezondheidszorg  121

Laura Batstra  Epiloog  149


MALADE DE SANTÉ: LES EFFETS DE LA SANTÉ A OUTRANCE

Quelques mots en Français sur ce livre en Néerlandais, dont le titre traduit est: “Malade de santé. A chaque problème sa pilule?”, paru dans Ac’ULB le 23.09.2013

Chercheuse en psychologie clinique et professeur à l’ULB, Ariane Bazan signe un chapitre du nouveau livre “Ziek van gezondheid”, dont le titre se traduit en français par “Malade de santé. A chaque problème sa pilule?”.

Dans ce livre, le professeur de philosophie de l’Université de Gand, Ignaas Devisch, a réuni une palette d’auteurs qui se proposent de dénoncer les effets paradoxaux qu’une société de la santé à outrance peut engendrer: non seulement les normes de santé et de bonne forme induisent un sentiment continu d’insuffisance et une anxiété soutenue de la maladie mais elles incitent aussi à une surconsommation de précautions médicales – à un tel point que les préoccupations concernant la santé nous rendent malades.

Ariane Bazan signe un chapitre sur la santé mentale, intitulé “Une âme ne se découpe pas comme on découpe un corps. A propos des conséquences du modèle médical pour le secteur de la santé mentale”. Elle montre comment l’application du modèle médical, avec le découpage du problème et la spécialisation du traitement qui s’en suit, tend structurellement à installer la psychopathologie, plutôt qu’à la résoudre. De plus, l’utilisation de labels diagnostics à la mode (par exemple burn-out, borderline etc.), en particulier dans des campagnes d’information ou de prévention, peuvent provoquer l’effet inverse à celui obtenu dans les campagnes pour les maladies somatiques, c’est à dire qu’elles peuvent contribuer à engendrer des épidémies plutôt qu’à les prévenir, quand un grand nombre de gens trouvent dans ces nouveaux termes un appui pour exprimer leur détresse.

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *