Interviews-Entretiens

‘Het is quasi onmogelijk om niet monsterlijk te zijn.’

Interview van psychoanalytica Ariane Bazan door Johan Van der Vloet, donderdag 30 september 2021, voor Magazijn —- “(…) Het psychische huis moet je niet denken als een planmatig getekend huis. Het is een contingent huis dat zich toevallig heeft gevormd met de materialen die beschikbaar waren. Er zit geen doelmatig denken in de psyche. In die zin is de psyche Darwiniaans. Denk aan de discussie tussen de Franse natuuronderzoeker de Lamarck en Darwin over de giraf. De Lamarck dacht – vanuit een doeleindenleer – dat giraffes een lange nek ontwikkeld hebben om aan hoog hangend fruit te komen. Nee, zegt Darwin heel terecht vanuit de evolutietheorie: de giraf heeft het goed gedaan omdàt hij een lange nek had! Pas als we die toevalligheid beseffen, kunnen we de idee dat we ‘dingen herhalen die goed voor ons zijn en dingen mijden die slecht voor ons zijn’ fundamenteel laten vallen. En pas dan krijgen we toegang tot het menselijk huis. Dat huis is niet gericht op redelijk functioneren. Het is omgekeerd: we willen redelijk functioneren, ondanks de toevallige organisatie van ons psychische huis. We krijgen die structuur niet recht, het gaat niet over behandelbare defecten, we moeten het nu eenmaal met dat huis doen. Pas wanneer we dit ten gronde beseffen, kunnen we een andere politiek voeren die daarmee rekening houdt. (…)”

Bazan, A. & Poenaru, L. ” Le lieu vide comme garant de liberté et de changement. Entretien avec Ariane Bazan”. In Analysis (2018), https://doi.org/10.1016/j.nan.2018.07.011

Ariane Bazan en entretien avec Liviu Poenaru à propos de la psychanalyse, de la neuropsychanalyse, de la clinique, de l’éthique, de la vie…

pdf complet Entretien Bazan-Poenaru

“Dans les articulations auxquelles vous faites références, ‘la psychanalyse’ s’est ‘adaptée’, au vocabulaire, aux attentes, pour ‘se mettre à table avec les autres’ (expression utilisée par Fonagy, 2003, p. 75 “to take its place at the high table of the scientific study of the mind”.). Elle s’est défaite de sa radicalité, même jusqu’à relativiser les concepts fondateurs tels que l’inconscient, le refoulement, mais certainement en se distantiant de son côté ‘scandaleux’ du côté de ses théories sexuelles, par exemple. Ben, dans la mesure où elle s’est ainsi ‘normalisée’, un nombre des autres partenaires ont eu ‘la grandeur d’âme’ de laisser de côté les vieilles rancunes et de l’accepter, voire de l’inviter à table, voire parfois même de la flatter. Elle est devenue une dame bien comme il faut, qu’on doit se rappeler d’inviter, pour s’assurer le plus possible de la bonne entente, mais ainsi ‘assagie’ elle n’est plus en rien nécessaire. Elle n’offre pas de plus-value: on l’inclut, pour des raison politiques, mais elle n’apporte pas d’éclairage exclusif. Certainement dans les théories développementales, on s’en sort très bien sans la psychanalyse.”

‘Wilde jij als meisje van zes al de mens doorgronden?’

Zomeravondgesprek Minister van Landbouw Carola Schouten bidt voor ze met gedupeerde boeren gaat praten, hoogleraar psychologie Ariane Bazan geeft haar patiënten onvoorwaardelijke liefde. „Ah, ja, maar natuurlijk wilde ik mijn vader redden.”
Petra de Koning en Jannetje Koelewijn, NRC Handelsblad,  3 augustus 2018